این بیماری در افرادی كه روزانه بیش از 4 نخ سیگار می‌كشند یا زمان طولانی سیگار كشیده‌اند یا به طور دائم در معرض دود سیگار هستند بیشتر دیده می‌شود. بر اساس تحقیقات، سرطان ریه بویژه در بین زنان درحال افزایش است.

مهم‌ترین عامل بیماری، مصرف سیگار است كه علت بیشتر از 80 درصد مرگ‌های ناشی از سرطان ریه است.

سرطان ریه انواع مختلف دارد و به طور كلی به 4 گروه تقسیم می‌شود. آدنوكارسینوما شایع‌ترین نوعی است كه بیشتر در افراد غیرسیگاری دیده می‌شود.

بخش اعظم سرطان‌های ریه توسط مواد سرطان‌زا و مواد محرك رشد تومور كه از طریق دود سیگار وارد بدن شده‌اند ایجاد می‌شوند و 90 درصد بیماران مبتلا به تمامی انواع بافتی سرطان ریه، سیگار می‌كشند و بیماران نادر غیرسیگاری كه دچار سرطان ریه می‌شوند معمولا مبتلا به آدنوكارسینوم هستند.

البته باید در نظر داشت در افراد غیرسیگاری مبتلا به آدنوكارسینوم ممكن است سرطان از قسمت دیگری از بدن منشا گرفته و به ریه سرایت كرده باشد. آزبستوز موجود در عایق‌ها و مواد ساختمانی و همچنین دود و مواد آلاینده صنایع و محیط نظیر گاز رادون حاصل از منابع طبیعی مثل سنگ گرانیت به احتمال زیاد سرطان‌زا هستند.

علائم: تمام انواع سرطان‌های ریه با علائم مشترك سرفه، خلط خونی، درد قفسه سینه و كاهش وزن در افراد سیگاری بروز می‌كند. در برنامه‌های بیماریابی، افرادی كه بدون علامت هستند معمولا با پرتونگاری از قفسه سینه شناسایی می‌شوند ولی براساس محل تومور، نشانه‌های رشد تومور اولیه در مركز یا درون راه‌های تنفسی معمولا سرفه، رگه‌های خون در خلط، صداهای ریوی خشن، تنگی نفس و تب می‌باشد.

نشانه‌های رشد محیطی تومور اولیه شامل درد جدار قفسه سینه، سرفه، تنگی نفس و گاه آبسه ریه است و نشانه‌های گسترش تومور در قفسه سینه می‌تواند انسداد راه‌های هوایی، فشرده شدن مری با اشكال در بلع و خشونت صدا باشد.

تشخیص: آزمایش خلط و پرتونگاری قفسه سینه هر 4 ماه یك‌بار برای افرادی كه در معرض خطر ابتلا به سرطان ریه هستند انجام می‌شود. در زمان تشخیص فقط 20 درصد از بیماران دچار سرطان موضعی هستند، در حالی كه سرطان در 25 درصد از بیماران به گره‌های لنفی ناحیه‌ای گسترش یافته و سرطان 55 درصد از بیماران به مناطق دوردست سرایت كرده است.

در50 درصد موارد سرایت به غدد فوق كلیه است و معمولا ریه سمت راست به غده آدرنال راست متاستاز می‌دهد و بالعكس. میزان سرایت به كبد در 40 درصد موارد، مغز 20 درصد و استخوان هم 20 درصد بخصوص به دنده‌ها، ستون فقرات و لگن است.

درمان: هدف اول پرهیز كامل از مواجهه است و اقدام بعدی تشخیص زودرس سرطان ریه است. برداشتن كل تومور شانس بقا را طولانی می‌كند و اولین اقدام درمانی است.برای درمان، بر اساس شرایط بیمار از درمان‌های تركیبی، شیمی‌درمانی و ... نیز استفاده می‌شود.

دكتر مهرانگیز توتونچی 
  پزشك عمومی